Into the Wild

Cantering with, zebra’s, wilder beasts and giraffes. Being chased by an angry elephant mother. Standing eye to eye with seven rhino’s. Dutch journalist and equestrian Mylène de la Haye visited Botswana and South Africa on horseback and had a couple of close encounters with the local animals.

Story by: Mylène de la Haye
Photo’s by: Hélène Wiesenhaan

If you go on a safari in the bush, there are a few rules you’ll have to bear in mind. 1. Never leave your leather shoes outside your tent because hyena’s have the nasty habit of stealing them. 2. Never leave your tent at night before checking, with your flashlight, if there are any reflecting eyes in the bushes looking back at you. 3. Never ever run from an angry elephant because then he will charge for sure. 4. Keep on talking while approaching a family of rhino’s; it gives them a chance to get used to your company.
Tour operator Ronald Franken, owner of Time-out travels and Holland’s main provider of adventurous and equestrian holidays, takes us along to visit two new safari locations in South Africa and Botswana. Franken knows a lot of areas in South Africa and neighbouring countries like the back of his hand because prior to organising safari trips, he visits most sites personally. For photographer Hélène Wiesenhaan and I it is our first visit to these regions. On receiving the bush rules - see above - quoted by our guide ‘West’ (30), an impressive Botswana guy, armed with a Winchester rifle, it all still feels a bit unreal to us. And falling asleep on our first night in camp Mashatu, situated in the Tuli Block of Botswana, surrounded by hundreds of unidentifiable animal sounds and knowing that hyena’s, leopards, crocodiles, elephants, hippos, lions, warthogs, pythons and some less dangerous species like impala’s and wilder beasts can visit our campsite, we have great difficulty comprehending that soon we will be standing eye to eye with most of these animals.
“Did you hear the leopard last night?” asks West, when he wakes us at five am the next day. At our request he imitates a leopard and makes a nervous gasping sound. “He was very close,” he ads. After breakfast we ride in an open jeep, along with three other safari equestrians Ann, Becky and Karen, to a nearby ranch where we have to collect our horses. The three women and I will go on horseback, Ronald, Hélène and Cor, the owner of the horse ranch, follow us, where possible, with the jeep. We keep in contact via mobile phones to let them know when good photo opportunities arise.
At the ranch, our saddled horses await us. In the horse stables dozens of little so called Vervet monkeys play hide and seek. Cor’s white Alsatian dog tries to tackle them but they are too quick. His wife Louise says that they used to have a Jack Russell as well but that he was devoured by a crocodile six months ago.
Before we leave, West wants to communicate something to us and urges us to give him our undivided attention. “This briefing is of vital importance when we meet elephants. Elephants don’t like people, especially when they’re on horseback. The poachers used horses to hunt elephants down in the past and it seems elephants have a collective memory of this. If we encounter elephants, first I make sure if they are approachable. David, the other guide of today, and I know their body language. I’ll always ride up front and David will always be at the tail. Should an elephant make an attempt to attack, don’t run away because he’ll chase you for sure. Just calmly turn your horse around and follow David, who’ll be up front then. If the elephant continues to attack, I’ll use this.” He reveals a large bull whip. “The blast of this whip sounds like gunshots. It won’t freak the horses out because they’re trained not to be scared of it. But it will scare the elephants. Should the elephant still continue his attack despite of the whip, I will divert him and lead him away from you. But what ever happens; don’t run! Later I will meet you in a safe place. Understood?” West says that he only once had to use his Winchester. “It was a warning shot. But if you do exactly what I say, the whip should be sufficient.”
And off we go. In search of the biggest of ‘the Big Five’. West up front, armed with a bull whip and his Winchester over his shoulder. Behind him, four city slickers in search of adventure and at the rear David, a cool Botswana chap sitting slumped astride his horse but equipped with a pair of eagle eyes. No animal, however small, escapes his vision.
Our horses are strong, sturdy, bush ponies with a huge stamina and an iron shockproof character. Whereas a Dutch horse is easily startled by the sound of a plastic bag, caught in a piece of wire and waving in the wind, these horses don’t even flinch when a snorting warthog family crashes out of the bushes just in front of their legs.
And then, the extended National Geographic documentary, only now starring us, can begin. We see sunbathing Jackal puppies, are observed by dozens of giraffes who stick their heads out above the treetops, we are overtaken by groups of baboons with young on their backs, clandestinely watched by curious antelopes from the bushes and eagles from the sky and curiously stared at by a family of mongoose. And while we are totally overwhelmed by the beauty that surrounds us, our sturdy horses carry us through the bush, totally relaxed and wondering what all the commotion on their backs is about.
West has found elephant tracks; deep round holes in the red mud. We set off in a slow canter, following their footprints and the unmistakable large piles of elephant dung that go with them. After going round a corner we unintentionally alarm an elephant mother and her calf that flee into some bushes twenty meters ahead of us. A few seconds later, a vicious loud trumpeting sound emerges from the bushes. You don’t need to be an elephant whisperer to know that the approachability of this elephant is below zero at this moment in time. West leads us away from the hiding place of the disturbed couple and then, in the distance we see more grey shapes moving slowly above the trees. West holds his index finger in front of his mouth. No more talking.
Keeping very quiet we walk towards the giant animals who, unaware of our presence, continue eagerly molesting trees. When the distance between us and the elephants is about eighty meters, some of the animals stop grazing and raise their trunks. They can’t see us but they have a very good sense of smell, as West told us earlier. I whisper something to my neighbour and West turns on me fanatically indicating that I must be quiet. No whispering either. Those big ears hear everything. One of the females takes a few strides towards us, flaps her ears and curls up her tail. West makes eye contact with David and makes a circular motion with his finger. We need to get out of here. As instructed, we quietly turn our horses and start to follow David, away from the elephant. West stays behind to cover our backs. Then the angry female swings up her trunk, makes a trumpeting sound and comes after us with a vengeance. We didn’t see that coming and it feels like we have a colossal building on our heels. A very fast colossal building. West holds his hand on the bull whip and it takes a lot of self-control not to spur on our horses and gallop away. But orders are orders. About twenty meters behind us the female stops, still very alert, and wobbles from one leg to another. Mummy is mad. With our hearts beating like mad, we keep following David. West now follows us but occasionally turns his horse back at the female to demonstrate to her he’s not afraid. Then I see an enormous bull walking up to the open jeep in which photographer Hélène and Ronald are sitting. I hadn’t noticed that they were that close. The bull stops about five meters in front of their jeep to perform a very convincing mock attack. Right now, I’m glad to be on horseback because in the jeep you’re cornered if the elephant decides to charge. I’m concerned about Helen’s peace of mind but I see she’s making some wonderful pictures, in spite of her fear.
Not until the elephants have seen that we all take their warning signals seriously do they slowly withdraw and we can observe them from a safe distance. Our first encounter with Jumbo was impressive and an experience not to forget.
After several days in Botswana, we travel to a large ranch near Vaalwater in South Africa. Here I experience for the first time how it feels to swim with your horse. After a long ride we plunge bareback on our horses into the deep, crocodile-free, river that runs in front of the ranch. The best part is when Tommy, my horse, really starts to swim in deep water and I have to cling on to his long neck. It feels like flying on the mythical horse Pegasus, gravity free and weightless. Really very special.
The most exciting part of our stay in South Africa is our visit to the wild reserve Dinaka. It covers about ten thousand acres and is located on the Waterberg Plateau. It is managed by a gutsy woman, Carmen Cowley (38), the female version of Crocodile Dundee. She takes me on a ride though her impressive ‘backyard’ and if we’re lucky we will encounter one of the species Botswana lacks, the white rhinoceros. As Carmen and I canter towards a large Savanna area where the rhino’s like to graze, the bush around us comes to life. A heard of wilder beasts, previously invisible behind some bushes, runs, parallel with our horses, alongside us. In front of us a whirl of Impala’s fly’s over our path in stunning high jumps. A family of four zebra’s gallops a little bit further down the road, alarming a giraffe mother with her foal in the distance who starts to gain speed in slow motion. We are no longer spectators but on horseback we become part of this small migration on the planes of South Africa. It gives me an indescribable feeling. A feeling that I know I will keep on yearning for for the rest of my life.
Arriving on the savannah plains, Carmen spots ‘her’ rhino’s immediately. “Come, let’s go and meet them,” she says enthusiastically. I don’t know exactly what Carmen means by ‘meet’ but I hope she means that we’ll keep a respectable distance of about forty meters. She explains: “We mustn’t walk up to them in a straight line, but in a zigzag movement.” In the distance we see Hélène and Ronald’s jeep approaching. We ride up to them at which point Carmen instructs driver Frans, a perfect Luther Vandross lookalike, not to approach the rhino’s until we’ve ridden our horses all the way up to them.
Slowly we start to approach the rhino’s. There are five females, one baby and a huge bull. When we are approximately fifty meters away from them, they raise their heads simultaneously, as if it has been agreed upon previously. “Let your horse graze,” says Carmen. “It will put the rhino’s at ease.” I do as she says and, as if reassured by the grinding jaws of our horses, the rhino’s do the same. As calm as possible, we sneak a little closer. When we approach the heard at about 25 meters distance, they look up again. We let our horses graze and the ritual repeats itself. Then Carmen grabs her reigns and, chatting constantly - later she explains that she does that to let the rhino’s get used to her voice - eases her horse even closer to the huge, horn nosed animals. Reluctantly I follow; I was perfectly okay at a distance of 25 meters. At ten meters, zoo distance but without the bars, four of the females begin to stare at us. Not at our horses. At us. Or rather: at me. They are no longer grazing and now slowly move towards us. “Oh look, they come to say hello,” Carmen says. Say hello? How does a rhinoceros say hello? Does he purr and rub his head against me? Or will he playfully puncture my horses belly?
All of a sudden I sense where fear originates in the human body. It starts in your stomach, just above your belly, and then slowly creeps up through your veins to settle under you scull, giving you a crippling, numb feeling of complete and utter helplessness. “I’m not totally relaxed right now Carmen,” I confess to my unarmed, female guide, “and that’s an understatement.” She answers: “Don’t be afraid. Rhino’s smell your fear. Just look at your horse. Is your horse nervous?” She’s right. My horse - and I consider these animals as mother natures biggest cowards - is grazing totally relaxed as if his companions were seven cute zebra’s instead of seven prehistoric tanks that weigh approximately 3000 kilo’s each. At this point, I’m the bigger coward, that’s for sure!
Meanwhile I hear Carmen chatting away but I’m oblivious to a word she says. At a distance of seven meters, the female rhino’s stop and, strangely enough, helped by the calmness of my horse, I start to become accustomed to their presence. They don’t look anxious, just curious. I start to relax a little bit. Then Hélène and Ronald’s jeep comes within hearing distance and Carmen’s horse, subtly, shakes it’s head. The female rhino’s nervously turn away, which is not such a bad thing if it wouldn’t have the consequence that the big bull is now approaching us with a grim expression on his face. Five meters in front of our horses he stops and stares. The numb feeling in my head returns as the huge bull lowers his head and, while making a growling sound, starts scraping the ground with his front leg. “Look, he’s marking his territory,” Carmen observes. Okay, he’s marking his territory. I knew that. “Doesn’t he want us to leave then?” I ask my guide with a frail voice. “Not as long as we keep our distance.” she says confidently.
A few seconds after her reassuring remark the bull makes a swift aggressive twirl on his axis after which his expression becomes even grimmer then before. At this moment, I really couldn’t care less what Carmen’s interpretation of this demonstration of aggressiveness was. As far as I’m concerned, this was a convincing mock attack, probably followed by a real one. I just want to put some distance between myself and this animal. Luckily Carmen orders me to slowly take my reigns and walk towards the jeep. With shaky hands I turn my horse and do as she says. The greater the distance becomes between me and my new grey friends, the greater my relief, followed by an enormous rush of adrenaline. Driver Frans laughs and says: “You will not likely forget this moment, will you Mylène?” He’s so right. Never ever have I been this close to these magnificent creatures in the wild and it may be my last chance if fierce poaching, because of their horns, continues. Walking back through the wonderful landscape, climbing over rocky hills and crossing deep rivers with gorgeous water lilies - being spied on by a hippo at a safe distance - I feel privileged that I was able to visit this amazing country and its mind-blowing fauna. It was an experience that will enrich my life for ever. An experience of a lifetime!

For more information about adventerous holidays on horseback: www.timeout-reizen.nl

Avonturen in de wildernis

Galopperen tussen gnoe’s, zebra’s en giraffen. Achterna gezeten worden door een boze olifantenmoeder. Oog in oog staan met zeven neushoorns. In opdracht van weekblad Panorama (zie zomerpanorama 2010) ging ik vergezeld door Ronald Franken, eigenaar van Time Out reizen, te paard Botswana en Zuid Afrika in en had een paar innige ontmoetingen met de plaatselijke beestenboel.

Foto’s Hélène Wiesenhaan

Als je op safari gaat in de bush zijn er een paar regels waaraan je je moet houden. 1. Zet nooit je leren schoenen buiten de tent want hyena’s hebben de gewoonte ermee aan de haal te gaan. 2. Ga nooit ’s nachts je tent uit voordat je met een zaklamp naar buiten hebt geschenen om te checken of je reflecterende oogjes in het struikgewas ziet. 3. Sla nooit op de vlucht voor een boze olifant want dan komt hij zeker achter je aan. 4. Blijf praten als je een familie neushoorns benadert zodat de dieren aan je kunnen wennen terwijl je dichterbij komt.
Touroperator Ronald Franken, die met zijn bedrijf Time Out reizen Nederlands grootste aanbieder van avontuurlijke-, en met name paardrijdvakanties is, neemt ons deze reis mee op werkbezoek aan twee nieuwe safari locaties in Zuid Afrika en Botswana. Ronald Franken kent grote gedeeltes van Zuid Afrika en omliggende landen al op zijn duimpje omdat hij bijna al zijn locaties persoonlijk bezoekt, voor fotografe Hélène Wiesenhaan en mij is het de eerste keer. Als we bovenstaande bush regels uitgelegd krijgen door onze gids West (30), een indrukwekkende Botswaanse kerel gewapend met een Winchester geweer, voelt het allemaal nog wat onwerkelijk. En al vallen we onze eerste nacht in camp Mashatu, gelegen in het Tuli Block van Botswana in slaap, omringt door honderden niet thuis te brengen dierengeluiden, wetende dat er hyena’s, luipaarden, olifanten, nijlpaarden, leeuwen, wrattenzwijnen, pythons en nog wat ongevaarlijk grut als impala’s, wildebeesten en andere antiloopachtigen ons tentenkamp op kunnen scharrelen, kunnen we ons echt niet voorstellen dat we al die beesten, of de meesten ervan, echt zullen gaan tegenkomen.
“Hoorden jullie de luipaard vannacht?” vraagt onze gids West enthousiast, als hij ons om vijf uur ’s ochtends wakker maakt. Op ons verzoek doet hij een luipaard na en maakt een zenuwachtig hijgend geluid. “He was very close,” voegt hij er nog aan toe.
Na het ontbijt rijden we samen met drie andere safari amazones, Ann, Becky en Karen, in een open jeep naar een nabijgelegen ranch waar we onze paarden gaan ophalen. De drie vrouwen en ik zullen te paard gaan, Ronald, Hélène en Cor, de eigenaar van de paardenranch, volgen ons, waar mogelijk, met de jeep. Via mobilofoons houden we contact voor goede fotomomenten.
Op de ranch staan onze paarden gezadeld op ons te wachten. In de stallen spelen tientallen kleine brutale aapjes met zwarte smoeltjes tikkertje. De witte herder van eigenaar Cor en zijn vrouw Louise probeert hen te pakken maar ze zijn hem te snel af. Louise vertelt dat ze ooit een Jack Russel hadden maar dat die een jaar geleden is opgepeuzeld door een krokodil.
Voordat we vertrekken heeft West een mededeling waarvoor hij onze onverdeelde attentie wil. “De briefing die ik nu geef is van levensbelang als we olifanten tegenkomen. Olifanten houden niet van mensen en al helemaal niet als ze op paarden zitten. De stropers van vroeger gebruikten paarden en het lijkt alsof ze een collectief geheugen daarvoor hebben. Mochten we olifanten tegenkomen, kijk ik eerst of ze benaderbaar zijn. David, de andere gids van vandaag en ik, kennen hun lichaamstaal. Ik rij altijd voorop en David achteraan. Mocht er een olifant een aanvalsbeweging maken, ren dan nooit weg want dan zal hij zijn aanval zeker doorzetten. Draai je paard dan rustig om zodat David vooraan loopt en loop dan kalm weg. Zet de olifant zijn aanval toch door dan gebruik ik deze.” Hij haalt een lange Indiana Jones zweep tevoorschijn. “De knallen van deze zweep klinken als geweerschoten. De paarden kennen dit geluid en schrikken er niet van. De olifanten wel. Komt hij alsnog achter ons aan, blijf dan nog steeds rustig. NIET rennen. Ik leid hem van jullie af. Daarna ontmoet ik jullie dan weer op een veilige plek. Begrepen?” West vertelt dat hij pas één keer een waarschuwingsschot heeft moeten lossen. “Als jullie precies doen wat ik heb gezegd, moet de zweep afdoende zijn.”
En daar gaan we. Op zoek naar de grootste van ‘the big five’. West voorop, gewapend met bullwhip en zijn Winchester over zijn schouder. Achter hem vier stadse fratsen op zoek naar avontuur en als hekkensluiter David, een coole Botswaan die onderuitgezakt op z’n paard zit en ogen heeft als een adelaar. Geen dier, hoe klein ook, ontgaat hem.
Onze paarden zijn stevige, sterke, bush pony’s met een ijzeren uithoudingsvermogen en een shockproof karakter. Schrikt een Nederlands paard zich al te pletter als er een plastic zakje iets te hard wappert aan een stukje prikkeldraad, deze paarden kijken niet op of om als er een hele familie wrattenzwijnen briesend vlak voor hen langs rent of ineens het angstaanjagende gebrul van een bronstige Impala uit de struiken opstijgt. En laat de natuurfilm van National Geografic dan maar langskomen. We zien zonnende Jackhals puppies, worden geobserveerd door tientallen boven de bomen uitstekende giraffen, worden ingehaald door groepen Bavianen met kinderen op hun rug, bespied door antilopen en visarenden en nieuwsgierig bekeken door een familie stokstaartjes.
West ziet verse olifantensporen: diepe ronde afdrukken in de rode modder. We zetten de achtervolging in en rustig galopperend volgen we het niet te missen spoor en de bijbehorende hopen olifantenpoep. Als we een hoek omkomen, vlucht er zo’n twintig meter voor ons een olifantenmoeder met kind de bosjes in, geschrokken van ons hoefgetrappel. Een venijnig, hard getrompetter komt uit het struikgewas. Je hoeft geen olifantenfluisteraar te zijn om te weten dat de benaderbaarheid van deze olifant op dit moment nul is. We lopen met een grote boog om het struikgewas heen. In de verte zien we meer grijze gedaanten traag boven de bomen uit bewegen. West doet zijn vinger voor zijn mond. Monden dicht nu. Muisstil sturen we onze paarden richting de kolossen die nu nog nietsvermoedend bomen staan te molesteren. Als we zo’n tachtig meter van ze af zijn, stoppen sommigen met grazen en gaan er een paar slurven omhoog. Ze kunnen ons niet zien maar wel ruiken. Ik fluister iets tegen mijn buurvrouw en West houdt nog een keer nadrukkelijk zijn vinger voor zijn mond. Niet fluisteren. Die grote oren hebben ze waarschijnlijk ook niet voor niets. Eén vrouwtje, nou zeg maar vrouw, met kind begint nerveus met haar oren te flapperen en krult haar staart omhoog. West kijkt naar David en maakt een draaiende beweging met zijn vinger. We moeten wegwezen. We draaien rustig onze paarden om en West blijft staan. De vrouwtjesolifant slingert haar slurf omhoog, klapt met haar oren en rent trompetterend onze richting uit. Die hadden we even niet zien aankomen en het is alsof er een gebouw achter ons aankomt. Een groot, snel gebouw. West legt zijn hand op zijn zweep en het kost ons moeite onze paarden niet te sporen te geven en ervan door te gaan. Maar orders zijn orders. Zo’n dertig meter achter ons blijft het vrouwtje staan, wiebelend van haar ene been op haar andere. Mama is boos. Ondertussen lopen we, zo nu en dan achterom kijkend en met de hartslag in de keel achter David aan. West volgt ons maar draait zijn paard zo nu en dan richting de aanvalster, ten teken dat hij niet bang is. Dan zie ik een reusachtige stier naar de open jeep lopen waar fotografe Hélène en Ronald in zitten. Ik had niet door dat zij ons al hadden ingehaald. De stier staat dreigend, zo’n vijf meter voor de jeep, een overtuigend schijnaanvalritueel uit te voeren. Op dit moment ben ik blij dat ik op een paard zit want in die jeep kunnen ze echt geen kant op. Ik maak me zorgen om de gemoedsrust van Hélène. Pas nadat de olifanten hebben gezien dat we hun waarschuwingen serieus nemen en niet dichterbij komen, trekken ze zich terug. Vanaf een veilige afstand staan we ze even later te bewonderen. Onze eerste ontmoeting met Jumbo zullen we niet licht vergeten.
Na een aantal dagen Botswana reizen we door naar een grote Ranch in de buurt van Vaalwater in Zuid Afrika waar ik voor het eerst leer dat je samen met je paard kunt zwemmen. Na een lange buitenrit worden de bezwete paarden afgezadeld en gaan we zonder zadel ermee een diepe, krokodilloze, rivier in. Het mooiste moment is wanneer het paard echt loskomt van de bodem en begint te zwemmen. Het is alsof je het mythische gevleugelde paard Pegasus onder je hebt. Echt heel bijzonder.
Het spannendste onderdeel van ons verblijf in Zuid Afrika is een bezoek aan het Dinaka reservaat. Dat beslaat zo’n tienduizend hectare en bevind zich op het Waterberg plateau. Het wordt beheerd door Carmen Cowley (38), een soort vrouwelijke Crocodile Dundy. Ze neemt me vandaag mee op een rit door haar achtertuin waar we, met een beetje mazzel, ook de grijze neushoorn zullen gaan tegenkomen. Als Carmen en ik een galop inzetten richting een groot savanne gebied waar de neushoorns graag grazen, komt de bush om ons heen tot leven. Door het hoefgetrappel van onze paarden maakt zich een, voorheen onzichtbare, kudde wildebeesten los van de bosjes die parallel aan onze paarden mee rent. Voor ons dwarrelen Impala’s over de weg in adembenemende hoge sprongen. Een familie van vier zebra’s rent schuin voor ons uit en alarmeert daarmee weer een giraffenmoeder met haar jong die we in de verte in slow motion op gang zien komen. Even zijn we geen toeschouwers meer maar maken we op onze paarden echt onderdeel uit van deze adembenemende minimigratie. Het geeft me een gevoel waarvan ik weet dat ik er de rest van mijn leven naar terug zal blijven verlangen.
Op de savanne heeft Carmen ‘haar’ neushoorns meteen gespot. “Ga mee, we gaan ze ontmoeten.” Ik weet niet precies wat Carmen met ‘ontmoeten’ bedoelt maar ik hoop dat ze ‘t heeft over een respectabel afstandje van een metertje of veertig. “We moeten er niet in één rechte lijn op af lopen maar een beetje zigzaggend.” In de verte horen we de jeep waarin Hélène en Ronald zitten aankomen. Chauffeur Frans, een perfecte Luther Vandross lookalike, krijgt van Carmen instructies dat hij pas dichterbij mag komen als wij bij de neushoorns zijn.
Een beetje zigzaggend lopen we op de neushoornfamilie af. Het zijn vijf vrouwtjes, één baby en één grote stier. Als we nog zo’n vijftig meter bij ze vandaan zijn lijkt het alsof ze elkaar een geheim teken geven en kijken ze alle zeven tegelijk onze kant op. “Laat je paard grazen,” zegt Carmen, “dat stelt de neushoorns op hun gemak.” Ik doe wat ze zegt en inderdaad, na tien seconden doen de neushoorns hetzelfde, gerustgesteld door de malende kaken van onze rijdieren. Zo rustig mogelijk sneaken we nog een stukje dichterbij. Als we zo’n 25 meter bij ze vandaan zijn, gaan hun koppen weer omhoog. We laten de paarden weer even grazen en het ritueel herhaalt zich. Dan pakt Carmen haar teugels weer op en leidt haar paard al babbelend - later hoor ik dat ze dat doet om de dieren op hun gemak te stellen - nog dichter naar de neushoorns toe. Met gepaste tegenzin volg ik haar, ik vind die 25 meter wel best. Als we tien meter, dierentuinafstand maar dan zonder tralies, bij ze vandaan zijn heffen de vier vrouwtjes hun koppen en kijken ons aan. Niet onze paarden. Ons. Of beter gezegd: mij. Ze gaan nu niet meer grazen maar komen langzaam, naast elkaar lopend, op ons af. “Kijk, ze komen kennismaken,” zegt Carmen. Kennismaken? Hoe doet een neushoorn dat? Geeft hij kopjes? Prikt hij speels met zijn hoorn in mijn paard? Ineens voel ik tot diep in mijn botten waar angst vandaan komt. Het begint in je maag, vlak boven je buik en gaat dan via je slapen onder je hersenpan zitten om daar een verlammend, duizeligmakend, gevoel te veroorzaken. “Ik ben niet helemaal relaxed Carmen,” laat ik mijn geweerloze, zweeploze, en bovendien vrouwelijke gids weten. Ze zegt: “Niet bang zijn, dat ruiken ze. Kijk naar je paard.” En inderdaad. Mijn paard, en die beesten beschouw ik toch als de grootste angsthazen van moeder natuur, staat erbij alsof hij met zeven schattige zebra’s staat te grazen i.p.v. met zeven prehistorische tanks van ieder zo’n slordige 2500 kilo. Ondertussen blijft Carmen doorpraten maar ik hoor helemaal niets meer. Op zeven meter afstand blijven de vrouwtjes staan en als ik zie dat ze best rustig zijn, begin ik zowaar aan hun aanwezigheid te wennen. Het lijkt inderdaad allemaal best in orde met die grote beesten. Totdat de jeep brommend dichterbij komt en Carmens paard heel even nerveus met zijn hoofd trekt. De neushoornvrouwtjes lopen zenuwachtig achteruit, wat ik niet zo erg vind, maar wat minder is, is dat de stier nu op ons afkomt met een onweergezicht. Vijf meter voor mijn paard blijft hij staan. Het duizeligmakende gevoel in mijn hoofd is terug als de grijze gigant een grommend geluid begint te maken, zijn enorme kop naar beneden doet en met één voorpoot over de grond begint te schrapen. “Look. He’s marking his territory” zegt Carmen vertederd. Ja, dat weet ik ook wel dat hij zijn territorium afbakent dus ik vraag: “Wil hij dan niet dat we weggaan?” Carmen antwoordt: “Nee hoor. Hij wil gewoon niet dat we dichterbij komen. Als we dat niet doen, is er niets aan de hand.” Fotografe Hélène roept vanuit de jeep: “Mylène, kun je misschien nog iets dichter bij dat neushoornmannetje gaan staan?” Ik roep terug dat ze lekker zelf dichterbij mag komen staan. We staan godbetere het al bijna neus aan neus! Later vertelt ze me dat het een grapje was. Lekker wijf! Opeens maakt de neushoornstier vanuit stilstand een verassend snel rondje om zijn as; alsof hij wil laten zien hoe snel hij is. Een soort dreigende pirouette. Het maakt me nu echt geen moer meer uit wat Carmen zegt. Volgens mij was dit een schijnaanval die voorafgaat aan een echte. “Pak kalm je teugels op en loop heel rustig naar de jeep,” zegt Carmen. Met trillende handjes draai ik me om en loop richting jeep. Hoe groter de afstand tussen mij en mijn nieuwe gehoornde vrienden, hoe groter de opluchting, gevolgd door een enorme adrenaline stoot. Als ik bij de jeep aankom lacht chauffeur Frans zijn witte tanden bloot en vraagt met onverholen leedvermaak: “You will not likely forget this, hey, Marlene?” Nee. Echt niet. Het was echt kicken om deze uitstervende beesten, omdat ze nog steeds gestroopt worden vanwege hun hoorns, bijna te kunnen aanraken. En wat ook kicken was, is dat ik het droog heb weten te houden. Nou, niet helemaal want op de terugrit moeten we nog met de paarden door een met waterlelies gedecoreerd meer waarna we nat en afgekoeld weer bij de ranch aankomen. Later hoor ik van Hélène dat ze in datzelfde meer ook een Nijlpaard zag zwemmen. Boeien! Na Jumbo en Rino kon Hippo er ook nog wel bij deze reis.

Interesse in avontuurlijke ruitervakanties? Check Time Out reizen: www.timeout-reizen.nl
Met dank aan South African Tourism. Kijk voor meer informatie over Zuid-Afrika op www.southafrica.net/netherlands

 Foto: Paul Tolenaar

Playboyhoofdredacteur Jan Heemskerk heeft door zijn functie bovengemiddeld verstand van vrouwen en begrijpt iets meer dan de gemiddelde man hun signalen. “Godzijdank is de nieuwe generatie vrouwen wat duidelijker dan de vorige.”

Sinds wanneer ben jij een vrouwenkenner?

“Die naam heb ik tegen wil en dank gekregen. Als je mijn baantje hebt, veronderstelt men dat je alles van vrouwen weet. Doordat iedereen dat denkt, wordt er op die expertise gerekend en ga je hem van de weeromstuit ook krijgen. Selffulfilling prophecy.”

Wat voor speciale vrouwenexpertise heb jij?

“Vrouwen zijn vaak onzeker over hun geslacht. Dus die vragen dan aan mij, omdat ik iemand ben die vaak naakte vrouwen ziet, ‘is het wel normaal hoe het er bij mij uitziet’?

Hebben we het nu letterlijk over het vrouwengeslacht?

“Jazeker. Frommelkutjes, om vakjargon te gebruiken. Voordat ik bij Playboy kwam, had ik met vier of vijf vrouwen het bed gedeeld. Ik was niet echt een kenner op dat gebied. Ik heb er nu heel wat gezien. Het blijft overigens vreemd als een wildvreemde vrouw, vlak voor een shoot ’s morgens aan de koffie, aan je vraagt of je daar iets zinnigs over wil melden. Ze laat het nog net niet aan je zien.”

Vang jij vrouwensignalen beter op dan de gemiddelde man?

“Ik let wel beter op dan andere mannen maar ik vang ook niet alles op. Dat is bijna niet te doen. Hints van vrouwen zijn veel te subtiel. Als zij iets als een heel groot belangrijk signaal beschouwen zeggen wij: sorry, dat had ik even gemist.”

Voorbeeld?

“Nou, het bekende oogcontact maken en lonken aan de bar: ietsje explicieter graag. Dat zou wel fijn zijn. Godzijdank is de nieuwe generatie vrouwen wat duidelijker dan de vorige.”

Die sturen geen hints maar telegrammen?

“Faxen. Grote lichtsignalen, neonborden. Ik hou ervan als een vrouw seksueel actief en doortastend is. Laatst was ik met een vriend ergens en een vrouw die ik toevallig ook ken zei tegen me ‘ik vind hem leuk, denk je dat het me gaat lukken met hem?’. Ik zei dat ik dacht van wel. Nou, toen was het binnen een uur geregeld. Zij liet er geen enkel misverstand over bestaan wat de bedoeling was. Er moest die avond seks worden bedreven en snel ook. En aldus geschiede. Er zijn mensen die vinden dat sletterig maar ik vind het goed.”

Wat is het grootste vrouwenprobleem?

“Vrouwen zeiken. Dat lijkt er niet uit te rammen. Het heeft met verwachtingspatronen te maken. Kijk, mannen hebben een relatief simpel verwachtingspatroon. Twee keer in de week sex, af en toe iets gezelligs doen met z’n tweeën en een aai over de bol voor de hoognodige bevestiging. Dus met een paar complimentjes per week en een potje neuken ben je er dan al: heel overzichtelijk. En dan komen jullie met ‘hij is te dik’of ‘hij is te dun’ of ‘hij heeft geen tijd voor me’ of ‘hij heeft teveel hobby’s’ of ‘hij luistert niet naar me’ of ‘hij zegt niks’. Je zal toch maar de hele dag bezig zijn met het zoeken naar dingen die niet goed zijn.”

Wij zijn niet snel tevreden?

“Nee, jullie houden van zeiken. Een gesprek tussen twee vrouwen gaat altijd over iets dat akelig is. Ik heb met mijn vrienden nooit een gesprek over iets dat akelig is. Daar stappen we het liefst zo snel mogelijk overheen. ‘Gaat het goed kerel? Oh, een beetje kut?’ Nou, dan praten we vijf minuten over die scheiding en dan gauw weer een biertje en het weer over iets leuks hebben want dat zij wij. Maar vrouwen… o heerlijk, wentel, wentel, in die ellende.”

Wat zijn wij eigenlijk vreselijk.

“Jullie zijn ook vreselijk.”

Wat willen jullie dan met ons?

“Ik vrees dat het fysieke ding wel heel belangrijk is.”

Praten vrouwen anders over seksuele avonturen dan mannen?

“Heel direct maar ook hier valt heel wat te mekkeren. Vroeger, ik kan heel goed onopvallend zijn, zat ik vaak in de auto met vier of vijf vrouwelijke collega’s en dan werd op maandag het weekeind doorgenomen. Ik zei dan soms ‘jongens, jongens, ik ben er ook nog’. Het was nóóit goed. De ene had een kleine lul, ander stonk uit z’n bek en de derde wist niet waar de clitoris zat. Als je vrouwen moet geloven is seks één grote nachtmerrie. En zo’n gesprek gíng dan maar door. Er werd veel gelachen, uitgelachen, en dan dacht ik ‘fuck, het is niet best als ze zo over je praten’. Ik heb daarvan geleerd dat je als man actief moet werken aan een fanclub. Dus iedere vrouw die je ooit tot een behoorlijk orgasme hebt weten te brengen moet je aanmoedigen daar geen geheim van te maken. De beste reclame als man is dat je één vrouw gelukkig maakt; die vertelt dat namelijk aan al haar vriendinnen. En ineens ben je de held. En als het minder goed was in bed, moet je dat afkopen. Zwijggeld betalen desnoods want dat gaat allemaal rond.”

Hoe gaat dat dan bij mannen?

“Precies andersom. Ik heb in mijn hele leven nog nooit een man horen zeggen ‘Jezus, dat wijf was slecht in bed’. Echt nog nooit.”

Omdat jullie zo’n afgang niet graag toegeven?

“Helemaal niet. Wij zijn altijd blij als iemand zo aardig is het met ons te doen. Ja, god, soms heb je iemand die heel erg goed is en soms is het een beetje mwah. Bij vrouwen gaat het van mwah naar heel slecht. En bij ons gaat het van mwah naar heel goed. Ook daar zie je dat verschil weer. Zeg dan gewoon wat je lekker vindt maar ga er daarna niet over zeuren.”

Maar als wij er iets over zeggen, gaat jullie apparaat omlaag want dan worden jullie onzeker.

“Helemaal niet. Ja, als jij naast het bed met je handen in je zij gaat staan en zegt ‘hee vader, zo gaan we niet verder, dit vind ik niet prettig’ lijkt me dat best intimiderend. Waarom niet zonder die negatieve insteek? ‘Beetje rechts schatje, beetje links schatje, lekker zo schatje, lief zijn dus.”

Dus we moeten jullie pamperen? Ik dacht dat jullie van directheid houden?

“Wat dacht je dat wij de hele dag doen? Wij hebben van alles op jullie aan te merken maar we houden van jullie dus houden we onze mond erover. En dan heb je nog van die vrouwen die hun orgasmen faken. Wat heeft dat nou voor zin?”

Medelijden. Een beloning voor jullie noeste arbeid. Puur altruïsme.

“Prima, maar ga er dan later niet over zeiken.”

Heb je ten slotte nog een advies voor mannen die moeite hebben contact te leggen met mooie vrouwen?

“Puisant rijk worden”

Foto’s Paul Tolenaar

Ze reizen de hele wereld over en leven de ultieme jongensdroom waarbij ze mogen ‘spelen’ met het allergrootste jongensspeelgoed op aarde: de F-16. Ik ging voor Panorama met het F-16 demoteam van de Luchtmacht naar een vliegshow in Engeland. Hun motto is: “Work hard, play hard”.

De Sunderland International Airshow is één van de grootste vliegshows van Engeland en trekt jaarlijks miljoen bezoekers. Terwijl het publiek zich verspreid over zo’n vier kilometer kustlijn, tonen piloten en formatieteams uit de hele wereld hun kunsten boven zee. Ook Nederlands F-16 piloot Ralph ‘Sheik’ Aarts, boegbeeld van het F-16 demoteam van de Koninklijke Luchtmacht is voor een derde keer op rij van de partij. Het doel van het F-16 demoteam is tweeledig: de Koninklijke Luchtmacht presenteert zich ermee in Nederland en daarbuiten als een professionele organisatie die met hoogwaardige wapensystemen airpower levert en het team heeft invloed op de werving van nieuw personeel. Omdat ze dit jaar dertig jaar bestaan, kreeg Panorama de uitnodiging zo’n spektakel eens achter de schermen mee te maken.

In de aankomsthal van Newcastle worden we opgehaald door kapitein Chris ‘Omelet’ Vaneker, eveneens F-16 piloot en coach van de ‘Sheik’. Vaneker vliegt het reservetoestel van het team en hij mocht vanavond officieel de Sunderland vliegshow openen. Onmiddellijk na het voorstellen brandt Vaneker los: “Hebben jullie me gezien vanuit het KLM toestel? Ik kwam net terug van de showground toen jullie aan het landen waren. Niet? Ik had wel via de verkeerstoren contact met jullie piloot. Dat is een oude bekende van mij.”

Foto links: F-16 piloten Chris ‘Omelet’ Vaneker (links) en Ralph ‘Sheik’ Aarts (rechts)

We hadden van de luchtmacht al gehoord dat we vanavond door een oud F-16-demovlieger naar Newcastle zouden worden gebracht. Tegenwoordig vliegt hij ‘luchtbussen’, zoals de mannen dat noemen, maar blijkbaar klopt er nog steeds een straaljagerhart onder een blauw KLM kostuum.

“Het was gaaf man,” vervolgt Chris Vaneker zijn verhaal: “Ik vloog een paar keer voor die Engelse kust langs, de afterburner vol aan en heb alle flares (lichtkogels) er in één keer uitgegooid. Precies toen ik naar boven schoot, begon het vuurwerk te knallen. Ik heb wel wat geluid gemaakt maar die Britten zijn heel airforce minded. Kicken man!” Met stralende ogen en een grijns van oor tot oor doet Vaneker zijn verhaal. Het is een stoere kerel met een mooie lage stem die op dit moment verdomd veel wegheeft van een twaalfjarig een kind dat met zijn favoriete speelgoed heeft gespeeld. Hij buldert het uit als ik die vergelijking met hem deel: “Daar heeft het hele demoteam last van. We hebben het ultieme jongensspeelgoed en daarmee mogen we de hele wereld over. Wat een rotleven, hè?  Gaan jullie mee? Dan kunnen jullie het kleine dikke mannetje ontmoeten.” Ik kijk hem vragend aan en hij antwoordt: “De ‘Sheik’. Ik hoef toch niet mijn omgangsvormen aan te passen voor jullie hè? Ralph ken ik al 12 jaar en voor mij is hij ‘het kleine dikke mannetje’. Ah, daar heb je ‘m.”

                                                                                                     Ralph ‘Sheik’ Aarts bij zijn oranje showvogel

Kapitein Ralph ‘Sheik’ Aarts, niet klein en beslist niet dik, komt eraan lopen. “Hee Omelet, kun je die mensen niet eerst even rustig aan ons laten wennen? Goeie show man. Het zag er indrukwekkend uit vanaf de kust. Ievel Knievel in topvorm. Heb je ze trouwens al verteld hoe je aan je bijnaam komt?” Vaneker lacht: “Nee, dat soort dingen bespreek ik liever bij een biertje.” ‘Sheik’ Aarts ziet er een stuk jongensachtiger uit dan zijn coach Vaneker. Hij is beleefd, praat goed, heeft een open gezicht en zijn mondhoeken krullen zo nu en dan omhoog alsof hij regelmatig binnenpretjes heeft. Je zou niet zeggen dat deze jongensachtige verschijning een vliegmonster dat 2400 kilometer per uur haalt in bedwang kan houden.

In de hotellobby, achter een bier van Engels formaat, maken we kennis met de rest van het team; de mannen die de twee F-16’s van het demoteam controleren en onderhouden, tijdens airshows promotiemateriaal uitdelen en verkopen en de 2 bussen met onderdelen, gereedschap en pr materiaal achter de twee piloten aanrijden. Willie, een grote kale vent met een vrolijk hoofd, is de gangmaker van het stel. Dan zijn er nog Pascall, Gijs, Melvin, Marco en Humphrey; een gespierde kerel die regelmatig gepest wordt omdat hij waarschijnlijk langer voor de spiegel staat dan zijn vrouw.

“We hebben mazzel met dit team,” zegt Vaneker. “Aan de ene kant zijn we een stel grote kinderen die een jongensdroom leven; aan de andere kant zijn we serieus en zeer geconcentreerd als het nodig is. Ons motto is: work hard and play hard.”  Sheik: “Wat play hard betreft moet ik het rustiger aandoen dan de mannen. G krachten vergen heel wat van je lichaam, je moet fit zijn om ze te weerstaan. Ik drink eigenlijk nooit meer dan twee biertjes en vanaf twaalf uur voor het vliegen drink ik niets meer.”

Omdat het morgen pas om 13.30 uur showtime is, wordt er nog tot na middernacht gekletst. We leren dat de ‘Sheik’ zijn bijnaam heeft te danken aan het feit dat hij ooit in Duitsland woonde en in de kelder een tank had liggen met 4500 liter olie erin om zijn huis te verwarmen. Dat Vaneker ‘Omelet’ heet omdat hij op een blauwe maandag als uitsmijter heeft gewerkt. Dat ‘Sheik’ een hekel heeft aan kermissen omdat die zweefmolens niet worden onderhouden door zo’n super technisch team als het zijne. Dat Willie (links) ‘de dorpsgek’ is waar we ons vooral niet teveel van aan moeten trekken. Dat je nooit, maar dan ook nooit, aan het haar van Humprey (rechts) mag komen. Dat de bijnaam ‘Sheik’ en stuk minder lullig is dan de bijnaam ‘Omelet’. Dat Pascal behoorlijk is aangekomen sinds hij gestopt is met roken. Dat je je hoofd niet moet draaien als je een 9 G bocht maakt. Dat de oranjegekleurde F-16 machine van ‘Sheik’ volgens sommige teamleden verdomd veel op een grote lolly lijkt en véél minder stoer is dan de mat grijze machine van ‘Omelet’. Dat je van G krachten een dikke nek krijgt èn blauwe plekken op plaatsen waar je ze niet wil hebben. Dat het jammer is dat er niet meer vrouwen piloot worden. Dat we nu toch echt als de donder naar ons nest moeten omdat het al twee uur is.

Om tien uur de volgende dag is er een briefing voor alle piloten die meedoen aan de show. Sheik heeft zijn ontbijt gemist en zit met lege maag te luisteren. “’s Ochtends op gang komen vind ik moeilijk; ik eet straks wel wat op de showground.” Hij luistert met één oor naar de do’s en don’t’s. Na drie jaar demovliegen kent hij het klappen van de zweep wel. “Mijn Vlaamse collega Mitch zit goed op te letten, zie je? Hij doet zijn display (vliegdemonstratie, red.) voor het eerst boven water. Da’s anders dan boven land omdat je moeilijker diepte kunt schatten. Je ziet geen voetbalveldje, kerkje of molentje waaraan je ongeveer kunt zien hoe hoog je zit. Bepaalde oefeningen móet je boven een bepaalde hoogte inzetten anders sla je te pletter. Dus boven water ben je veel meer aangewezen op je instrumenten dan boven land.”

Vandaag doen Humprey en Pascal ‘de launch‘;  het klaarmaken van de machine voor vertrek. Op een afgelegen stukje van het Newcastle vliegveld, staan de twee F-16’s naast elkaar te pronken. De Oranje showvogel van ‘Sheik’ en het grijze militair ogende apparaat van ‘Omelet’. Vaneker: “De nieuwe kleuren en de oranje leeuw stralen het oranje gevoel uit. Het ding ziet er geweldig uit in de show en hij heeft veel bekijks van onze collega’s.” Aarts: “Hij is op een speciale manier gespoten waardoor hij van kleur verandert als je ermee draait in de lucht. Je moet er niet mee naar Afghanistan maar voor de show is hij geweldig.”

We laten ‘Sheik’ met twee technici achter bij zijn machine en vertrekken met ‘Omelet’ naar de showground, zo’n zes kilometer verderop. Technische man Melvin (rechts), een iets stevigere uitvoering van acteur John Cusack, vertelt in de auto over zíjn F-16 ervaring: “Ik sleutel al jaren aan die dingen dus ik wilde het écht meemaken. Dat was heftig. Kicken en een beetje doodgaan tegelijk. Ik moest mijn best doen om erbij te blijven, ik zat steeds tegen bewusteloos raken aan. Ik had wel een heel klein beetje ademhalingstechniek gehad, je leert dan hoe je een klepje in je keel open kan houden, maar soms kreeg ik gewoon geen lucht. Mijn tunneltje werd steeds smaller. Na die vlucht heb ik anderhalf uur geslapen. Ik was kapot. Het was wel nuttig omdat ik me in de lucht pas écht realiseerde hoeveel zo’n kist te lijden heeft.”

Op de showground aan de kust is het druk, het lijkt alsof het hele Britse eiland zich naar Sunderland heeft begeven. Lange rijen staan voor vliegsimulators, een Chinook helikopter en ook de stand van the Red Arrows; het aerobatic team en paradepaardje van de RAF (Royal Air Force) is in trek.

Als we bij de stand van onze mannen komen, gaat Willie net op de foto met een afzichtelijke Engelse. Breed lachend laat ze de fotograaf zien dat een tandarts aan haar niet is besteed. Dan scheren er op gering hoogte tien knalrode Hawks over ons hoofd; blauwe, rode en roze rookpluimen achterlatend. ‘Wow’ roepen een paar honderdduizend mensen; niemand had ze horen aankomen. Terwijl iedereen geniet van het strakke formatievliegen van de Engelse piloten, volgen we ‘Omelet’ naar de plek waar hij ‘Sheik’ vanaf de grond gaat coachen; een hoger gelegen platform waar cameramensen en ook de presentator van het evenement staat. Als ‘Sheik’ zich via een mobilofoon bij Vaneker meldt, laat deze hem weten dat er links van het centrum van het showgebied een groot stuk blauwe lucht is. “Zo weet hij op voorhand de geschikte plek om een hoge manoeuvre in te zetten. Ik waarschuw hem ook voor vogels. Die wil je niet in je motor krijgen. Soms hou ik de mobilofoon tegen de microfoon aan en dan spreekt ‘Sheik’ vanuit zijn kist de menigte toe. Dan worden ze hélemaal gek.”

Een snel groter wordende stip komt laag over de kustlijn aangevlogen, doodstil, het geluid ver achter zich latend. Opnieuw een honderdduizendvoudig ‘wow’, als de Oranje glimmende vogel brullend en vuurspuwend boven het water omhoog klimt tot duizelingwekkende hoogte, draaiend om zijn as, om vervolgens een bochtenparcours af te leggen dan zo snel gaat dat het, aan het gevloek om me heen te horen, voor de cameramensen nauwelijks te volgen is. Iedereen houdt zijn adem in wanneer ‘Sheik’ zijn machine van grote hoogte naar beneden laat dwarrelen als een vleugellamme vogel. “Hoort dit zo?” vraagt fotograaf Paul Tolenaar aan ‘Omelet’. Die grijnst zijn tanden bloot. “Maak je niet druk kerel. Hij weet wat hij doet.” En inderdaad. Verontrustend dicht bij de zeespiegel komt het Oranje gevaarte tot leven en zet de beruchte 9 G bocht in. “Wat ‘Sheik’ nu doet is vreselijk zwaar,” zegt Vaneker. “In zo’n 9 G bocht wil je bloed feitelijk van je hersens naar je enkels. Als dat gebeurt, krijg je een black out en ga je slapen. Daarom worden we getraind om door het spannen van bepaalde spieren het bloed op zijn plaats te houden. We dragen een zogenaamde G broek die is aangesloten op je machine en zich evenredig met de G krachten die je trekt met lucht vult. Daardoor kun je beter de spieren in benen en buik spannen om zo het bloed vast te houden op vitale plekken.” Nadat ‘Sheik’s’ duizelingwekkende elf minuten erop zitten maken Spitfires, Hawks, een Vulcan, een Typhoon, Apache helikopters en Chinooks het luchtruim onveilig. Massaal worden er nekkrampen ontwikkeld door het omhoog turen.

Anderhalf uur na het voltooien van zijn sensationele display, komt Aarts met een brede smile naar onze stand gelopen. “Hij ging lekker hè? Jammer dat ik de reacties van het publiek zelf niet zie. Ik zie die menigte alleen maar als een heel groot zwart gebied vanuit de lucht.” Hij onderbreekt zijn verhaal omdat er een hele groep kleine jochies aan de pijpen van zijn overall trekken. Ze willen een handtekening van hun held. Geduldig staat ‘Sheik’ alle fans, hoe onverstaanbaar ook, te woord. Hij is het visitekaartje van de Koninklijke Luchtmacht, een rol die hij vervult met gemak en klasse. Aan het einde van de dag worden de plannen voor de avond besproken. De mannen willen uit. Vaneker: “Even naar het hotel. Shit, shower and shave en dan een restaurant zoeken?” Iedereen vindt het een strak plan. In de auto vraag ik ‘Sheik’ of hij het spannend vond om te vliegen voor zo’n groot publiek. “Spannend?” lacht hij. “Echt niet. Ik heb de grootste pret van de wereld in m’n eentje in die kist.”

Nog een paar fotootjes van ons Sunderland avontuur: ik was natuurlijk in een soort vrouwenhemel beland, als enige vrouw tussen alleen maar stoere kerels. Geen straf, kijk maar:

Een nep tattoe van Willie. Op handen gedragen door het team en op schoot bij Humprey (wie wil dat nou niet?)

En in de F-16 van ’Sheik’ zitten was toch wel mega vet cool! Thanks mannen. Het was top!

Foto Clemens Rikken 

Willibrord Frequin gaat op de zeventig af “Ik ben nog steeds een jonge god!”, wordt binnenkort opa “Bompappa! Opa’s zijn oude lullen!” en houdt zijn derde huwelijk vooralsnog op de rails “Waarom niet? Ik ben uiterst geschikt als partner.” In gesprek met een beroepsdwarsligger.

Hoe is het met je schoonmoeder?

“Da’s altijd een soort oorlog. Ze begrijpen mij niet en ik hen al helemaal niet. Ik heb een hekel aan schoonmoeders.”

Hoe is dat ontstaan?

“Ik roep bij hen op de een of andere manier geweldige agressie op. Dat is gewoon zo.”

Dus eigenlijk hebben schoonmoeders een hekel aan jou.

“Ja, maar ik ook aan hen hoor.”

Je hebt er drie gehad. Alle drie even erg?

“Vergelijkbaar. Vanaf het eerste moment beginnen ze tegen me te zeiken. Of ik denk dat ik wel een geschikte man ben voor hun dochter en dat soort vragen. Nou, dan is het al foute boel. En dat blijft dan zo, hoe lang ik ook met hun dochter ben. Ik deed soms wel eens extra mijn best maar meestal gaat de vlam in de pan.”

Op z’n Willibrords? Met schelden en tieren?

“Ik heb mijn schoonmoeder woorden genoemd waar je voor opgepakt kunt worden. Ik zal ze niet herhalen.”

Maar bén je wel een goede man voor hun dochters?

“Dat is niet relevant. Maar als je het graag wil weten; ik probeer heel goed en lief voor haar dochter te zijn en haar gelukkig te maken.”

En lukt dat een beetje?

“Jazeker. Ik ben een man die uiterst geschikt is als partner. Want ik ben leuk, Bourgondisch, extreem galant, ik zeg als geen ander hoe mooi, sexy, knap en leuk mijn vrouw is. Ik prijs haar altijd de wereld in. Vrouwen boffen enorm met mij.”

Hoe vinden schoonvaders jou?

“Die lopen altijd met me weg. Die vinden mij geweldig. Kijk, mannen hebben van nature meer overzicht dan vrouwen. Dus die kunnen mij beter op waarde schatten.”

Ben jij niet een tikkeltje vrouwonvriendelijk Willibrord?

“Nee, volgens mij absoluut niet. Ja, tegenover schoonmoeders misschien maar verder ben ik een heel vrouwvriendelijke man. Ik zal voor jou altijd de deur open doen, ik zal altijd je jas aannemen, je stoel achteruit schuiven of een vuurtje voor je halen. Snap je?”

Moet een vrouw precies doen wat jij zegt?

“Liefst wel.”

Dus ze moet een deel van haar identiteit prijsgeven?

“Absoluut. Maar daar krijgt ze heel veel voor terug: geluk. Dat ze zich gekoesterd voelt in mijn aandacht. Ik zet haar op een voetstuk.”

Maar op dat voetstuk moet ze zwijgen en mooi zijn?

“Inderdaad. Ze mag best een eigen mening hebben, als ze mij daar maar niet mee lastig valt.”

Wat coulant.

“Als je met elkaar bent moet je proberen met elkaar in goede harmonie te leven. Voorbeeld: ik ga met Suus graag naar Amsterdam toe. Nou, dan heb ik er een hekel aan als ze een spijkerbroek aandoet. Of zwarte kleding. Dus dan verwacht ik van haar dat ze een leuk rokje aandoen. En een jasje met felle kleuren. Omdat ik dat prachtig vind.”

Is dat niet je eigen wansmaak op je vrouw projecteren?

“Nee, nee, ha, ha, ik heb een geweldige smaak. Dus ze moet me niet flikken om toch die spijkerbroek aan te trekken als we een dagje weg gaan. In het begin deed ze dat nog wel eens.”

Schande.

“Ja, dan kun je me wel zo cynisch aan zitten te kijken maar ik doe op mijn manier ook alles voor mijn partner, dan verwacht ik ook dat mijn partner alles doet voor mij. Dat is de basis van een goede relatie. En als iemand dat niet voor mij over heeft dan hoort ze niet bij mij.”

En heeft jouw vrouw dat voor je over?

“Drie dagen per week. Ik ben al zover dat ik accepteer dat ze vier dagen per week de kleren aandoet die zij leuk vindt en die ik dus helemaal niet zie zitten. Vier dagen; en dan ga ik echt tot het uiterste.”

Da’s meer dan de helft van de week!

“Ja, ik zei toch dat ik een makkelijke man ben?”

En hoe moet ze er die andere drie dagen uitzien?  

“Nou gewoon; zeer vrouwelijk. Ik hou van rode lippen en rode nagellak. En een vrouw moet niet zo mager zijn als jij; ik hou van stevige heupen, borsten en billen. Toen ik Suus ontmoette vroeg ik aan haar of ze, als ze met mij zou zijn, alles voor me over zou hebben. ‘Ja’, antwoordde ze, ‘ik wel’. Ik zei: ‘dus je zou altijd rode lippenstift en rode nagellak voor me opdoen, hoge hakken dragen en mooie jarretels aantrekken?’ Ze sprong op en riep verontwaardigd: ‘Oh, nee, helemaal niet. Dat ga ik niet doen voor jou.’ Nou, het biefstuk stond nog niet op tafel maar toen heb ik de ober geroepen en gezegd ‘kan ik even afrekenen?’”

Maar de soep werd niet zo heet gegeten als hij werd opgediend?

“Ze zei: ‘wat doe je nou?’. Ik antwoordde: ‘het kan nooit iets tussen ons worden als jij niet iets voor een partner over hebt. Zoals ik ook voor jou alles over zal hebben.’”

Behalve dan dat je haar niet neemt zoals ze werkelijk is.

“Nee, zij moet zich ook aanpassen aan mij. Mannen moeten zich niet alleen maar aanpassen aan vrouwen. Jullie hebben het lang genoeg voor het zeggen gehad. Kijk, ik ben te laat geboren. Sinds die emancipatie is het een stuk minder leuk voor ons geworden. Ook voor de vrouwen zelf trouwens. Die vrouwen verzetten zich al tien jaar tegen de man. En ze lopen maar te zeiken ‘ja, ik moet dit, ik moet dat’. Nee, ze hoeven niks. Het enige wat ze moeten is de man die van ze houdt gelukkig maken….

(Stilte)

“Ja, daar zit je weer zo cynisch te kijken.”

Willibrord, ik ben even helemaal sprakeloos…

“Ik doe ook dingen voor haar. Ik draag geen stropdassen meer…”

Met jouw stropdassenkeuze is dat een behoorlijke vooruitgang.

“…en soms een witte broek met suède schoenen, waar ik zo ongeveer van moet overgeven, puur omdat zij dat leuk vindt.”

Wat doe je tegenwoordig, behalve dwarsliggen?

“Ik heb met Suus samen een videoproductiebedrijf, dus ik werk nog steeds hard. En ik heb het afgelopen jaar een boek geschreven: ‘God, Godverdomme!’

Wanneer komt het uit?

“Weet ik niet. Ik heb het voor mijn kinderen geschreven. Ze wilden graag weten wat ik allemaal heb meegemaakt toen ik nog voor de KRO werkte, daarom schrijf ik het voor ze op. Er is veel interesse om het uit te geven. Behalve dat ik een schitterende tijd met Prins Claus heb meegemaakt, ik heb vijf reizen met hem gemaakt in ontwikkelingslanden, heb ik historische interviews gedaan met o.a. Dries van Agt nadat het kabinet was gevallen. Ik heb de martelkamers in Argentinië gezien en was de eerste journalist die in Oeganda de martelkamers van Amin heeft bezocht. Emmers bloed en onder de trap allemaal afgehakte lichaamsdelen. Neuzen, oren, piemels. Vandaar ‘God, godverdomme’.”

Geloof je in de hemel?

“Ja, dus het eerste wat ik doe als ik langs Petrus ben, is onze lieve Heer eens flink aan zijn jasje trekken. Dat kan toch godverdomme anders geregeld worden op deze aarde? Waar is die vent mee bezig?”

Als je van God een wens mocht doen, wat zou je dan wensen?

“Ik zou wensen dat ik even op zijn troon mocht zitten.”

Een verontrustend vooruitzicht voor veel mensen denk ik…

“Nee hoor. Alle lieve mensen zouden van mij niets te vrezen hebben. En alle klootzakken die pijn veroorzaken, die liegen, bedriegen, bedreigen, verkrachten en moorden, en dat zijn er veel te veel op deze wereld, gingen in een heel groot strafkamp en kwamen er nooit meer uit. Dat is de Wereld volgens Willibrord; geen plaats voor ellende.”

Vind je het terecht dat je ‘de meest irritante verslaggever van Nederland’ werd genoemd?

“Dat predikaat heb ik alleen maar van linkse zuipende zogenaamd politiek correcte journalisten gekregen. Ik heb heel veel mensen geholpen met ‘de Week van Willibrord’. Wat hebben die zure alcoholisten met al hun kritiek eigenlijk gedaan om de medemens te helpen?”

Je wordt binnenkort voor het eerst opa.

“Ik wens niet dat je me zo noemt. Bompapa. Een opa is een oude lul en ik ben nog een jonge god.”

Klopt het dat je jouw dochter 5000 euro hebt geboden als ze haar kind Willibrord noemt?

“Klopt, helaas wordt het een meisje. Maar ze krijgt nog meer als ze het Willibrorda noemt.”

Dat klinkt echt voor geen meter.

“Maar het levert wel geld op.”

Hoe bevalt ouder worden?

“Waardeloos. Ik voel me niet oud en als je er nog één vraag over stelt maak je geen vrienden hier.”

 ”Willibrord, je hebt m’n borst vast!”

“Nou en? Wat ben jij een zeurpiet zeg!”

Eddy Zoëy gaat van BNN naar RTL5. Over twee weken is zijn allerlaatste BNN programma ‘Nu we er toch zijn op vakantie in Engeland’ op tv. Geen gemakkelijke afscheidsklus want: ‘Zelden hebben we zoveel deuren in ons smoel gehad.”

Foto Clemens Rikken

Hoe was het in Engeland? Lekker gastvrij volkje?

“Absoluut niet. Zelden hebben we zoveel deuren in ons smoel gehad. Ze zijn behoorlijk argwanend en de meeste geloofden niet dat we echt van Nederlandse televisie waren. Die dachten dat we een stel criminelen waren uit Rusland of Litouwen die eerst kwamen filmen en later hun huis kwamen leegroven.”

Dat lijkt me wel zwaar, als je steeds nul op rekest krijgt.

“Het is helemaal niet erg als je het een keer zwaar hebt maar het is wel erg als je het een hele reeks zwaar hebt. London was behoorlijk dramatisch. Heel vaak luisterden ze ons verhaal niet eens af. Dan was die deur al dicht voordat ik tijd had mezelf en de crew voor te stellen. Wat wel leuk was, was dat ze het vaak met humor deden. Dan ging die deur open en zeiden ze: “Sorry mate, I’m watching ‘24′. Boem, deur dicht.”

Het is ook best veel, drie van die lawaaierige grote kerels over de vloer.

“Ja, daarom zijn Jasper en Arjan ook steeds in beeld. Ik ben niet iemand die de Mount Everest beklimt en dan roept hoe zwaar ik het heb gehad terwijl iedereen weet dat er een cameraman bij was die diezelfde tocht mét camera op zijn schouder heeft moeten doen. Iedereen weet nu steeds dat er niet aan één maar aan drie mannen gastvrijheid moet worden verleend.”

Ben jij eigenlijk altijd zo onbeschaamd geweest?

“Vind je mij onbeschaamd?”

Nou, de manier waarop jij op iemand af stevent om jezelf uit te nodigen voor de lunch of de sauna…

(Grinnikt) “Ja, ik heb wel aan vrij veel dingen schijt, dat klopt. Daarom was dit programma echt iets voor mij. Die onbeschaamdheid heeft Jasper (de cameraman, red.) trouwens ook. We roken binnen en drinken whisky die we zelf meenemen. Maken bommetjes in het zwembad. De gastvrijheid wordt behoorlijk op de proef gesteld. Aan de andere kant ben ik oprecht geïnteresseerd in de verhalen van de mensen waar we binnenvallen en dat trekt het allemaal weer een beetje recht.”

Wat heb je geleerd van negen seizoenen ‘Nu we er toch zijn?’

“Hoe minder een mens heeft, hoe gastvrijer hij vaak is. Bij onze serie in probleemwijken werd dat duidelijk: Afghanen en Irakesen bijvoorbeeld, maakten van hun laatste voedsel een maaltijd voor ons. Dan hadden ze zelf niks meer. Dat deden ze echt! Deze serie heeft me veel geleerd over de menselijke psychologie.”

En hoe zit het met de vrouwelijke psyche in het programma ‘Take me out?’

“Nou, eigenlijk wist ik al heel veel, dat meen ik echt, maar dat vrouwen zó pietluttig zijn op details vind ik soms ongelofelijk. Kijk, als je daar dertig mannen neerzet en je laat een gemiddelde vrouw opkomen dan zegt elke man ‘nou, ik wil er best mee uit en neuken geen bezwaar’. Zo zijn mannen. Maar bij vrouwen kan er een perfecte gozer staan die alles voor elkaar heeft en dan vinden ze toch één klein dingetje om hem af te schieten. De man van tegenwoordig heeft serieus een hele moeilijke tijd.”

Het lijkt me voor jou ook pijnlijk als zo’n vent keihard wordt afgeserveerd.

“Ja, we hebben wel eens huilende jongens boven. Soms snap ik echt niets van die vrouwen. Ze hebben ook zelden gevoel voor humor. Zo was er eens een jongen die zei op zijn presentatiefilmpje: ‘als één van jullie als levensdoel heeft structuur te brengen in chaos’, zit je bij mij goed,’ waarop hij zijn kledingkast opentrok waar één kluwen ongestreken hemden en shirts uitdonderden. En al die vrouwen drukken hem weg! Er was ook één jongen die de deur opendeed in zo’n ‘Borat’ slip, met de zijkanten helemaal over z’n schouders getrokken. Weg was hij! Onbegrijpelijk!”

Je hebt Zoëy de DJ, de presentator, de muzikant, de producer, de kunstenaar. Is er een wedstrijdje gaande waarbij Zoëy de presentator nu al een tijdje aan kop loopt?

“Nou, het is nooit mijn bedoeling geweest al die ballen in de lucht te houden. Na de kunstacademie ben ik muziek gaan maken en eigenlijk had ik daar wel vrede mee. Als kunstenaar doe ik nog slechts voor spek en bonen mee, dat is niet echt mijn passie. DJ ben ik mee gestopt omdat het teveel tijd kost die ik liever bij mijn gezin wil zijn. Dus eigenlijk doen alleen de presentator en de muzikant nog mee.”

Treed je nog wel eens live op?

“Bijna nooit. Dan moet je ook zo’n band om je heen kunnen betalen. Ik treed nog wel eens op met een DJ en dat ik dan gitaar erbij speel. Dat vind ik het allerleukste om te doen. Improviserend muziek maken. Maar ja, je moet er ook een boterham mee kunnen verdienen.”

Wat vind je het moeilijkste van presenteren?

“Presentatieteksten. In een camera praten heb ik altijd moeilijk gevonden. Toen ik net bij BNN begon, kreeg ik de tekstschrijvers van Bart de Graaf. Nou, Bart had een fotografisch geheugen en die knalde er teksten van een heel A4tje uit. Zijn tekstschrijvers dachten dat ik dat ook wel zou kunnen. Ik wilde mezelf niet leren kennen en dacht ‘fuck you, dat ga ik echt wel leren’ dus in het begin leerde ik me een ongeluk op die veel te lange teksten. God, wat haatte ik dat. Ik vond dat het allerergste van televisie maken. Bij ‘Expeditie Robinson’ ga ik het meemaken want daar moet ik heel veel presentatieteksten doen.”

Je hebt een goede deal gemaakt met RTL5 over Expeditie Robinson. Het hele gezin mag mee naar Maleisië?

“Toen RTL met het voorstel kwam of ik Expeditie Robinson wilde gaan doen, zei ik ‘ik wil er nog even over nadenken of het iets voor mij is, maar ik kan nu al zeggen dat ik het sowieso niet ga doen zonder gezin’.  Daar waren ze al helemaal op voorbereid want Ernst-Paul deed het de laatste jaren ook zo en Evi, de presentatrice uit België is inmiddels ook moeder geworden en wilde haar kindje ook mee.”

Waarom moest je er over nadenken?

“Ik ben gewend om programma’s te presenteren die zijn ontwikkeld rond mijn persoon en waar ik heel erg mijn stempel op kon drukken. Dat is bij Robinson wel even anders natuurlijk. Dat is negenennegentig procent kijken naar kandidaten en één procent een mannetje dat de boel aan elkaar praat.”

En daar vind je niks aan, vertelde je net…

“Klopt. Nou, de Eilandraad lijkt me wel leuk Daar kun je als presentator wel iets uithalen. Maar ik vind het op de eerste plaats boeiend om zo’n programma een keer van dichtbij mee te maken. Niet zozeer vanwege mijn taak als presentator maar vanwege het avontuur.”

Misschien krijg je wel de tropenkolder…

“Ja, word ik gek na drie weken en denk ik ‘ik ben wel klaar met die rijst met kip’. Ik denk dat mijn grootste vijand verveling is. Twee maanden op één plek vastzitten…Het wordt boeiend. We gaan het meemaken.”

Hoe was het afscheid van BNN?

“Lastig. Ik had nog een contract tot 2010 maar er lag nog niet echt iets heel concreets. Men wist bij BNN dat ik graag een studioprogramma wilde doen, dat werd niet gehonoreerd. Toen kwam RTL5 met die maffe datingshow die ik erg leuk vind dus toen ging ik met BNN om de tafel.”

Word je inmiddels misschien ook te oud voor BNN?

“Absoluut. Ik kan jongeren best nog aanspreken, al ben ik 42. Maar ik vind dat jonge mensen kansen moeten krijgen, dan moeten de ouderen schuiven. BNN heeft me gevormd, ik heb hier leren televisiemaken, daar ben ik dankbaar voor. Maar ik voel me niet zo verbonden met BNN als Patrick (Lodiers, red.) die echt lééft voor de omroep.”

Zie je jezelf ook nog een keer full time muzikant worden?

“Jawel. Ik ben nu ook weer, als producer, bezig met een dance project, El Dio, te zien op mijn site. Frits Spits schreef er leuke dingen over en dat vind ik super om te horen. Televisiemaken is niet echt een passie, muziek maken wel. Ik ben gewoon niet zo’n enorm televisiedier als al die anderen bij BNN. Die vinden het boeiend om 7 dagen per week televisie te ademen en zijn stomverbaasd als je een programma niet hebt gezien. Ik denk: ‘het is maar televisie’. Het is een leuk levensstijltje maar televisie is niet belangrijk. In feite doen we met z’n allen verschrikkelijk onbelangrijk, overbetaald werk.”

‘Nepbom op Schiphol’, ‘Wapenhandelaar ontmaskerd’,  ‘Kinderpornonetwerk opgerold’, ‘Legervoertuig ontvreemd’. Waar Alberto Stegeman (39) onderduikt, volgen krantenkoppen en Kamervragen. “Er is heel veel shit in de wereld waar politie en justitie tekort schiet.”

Foto: Clemens Rikken

Heb je wel eens tijdens een undercoveractie gedacht: als dit op televisie komt, ontploffen er spontaan een paar tv’s in Nederlandse huiskamers?

 ”Toen ik met een legertruck van een militair terrein afreed dacht ik wel even bij mezelf ‘ik geloof niet dat ik dit nu doe’. En meteen daarna: ‘wat moet ik ermee en waar moet ik nu heen?’. Ik reed met dat ding op de openbare weg, zonder groot rijbewijs. Ik had wel een paar lessen genomen maar veel te weinig en het is niet even wegrijden met zo’n ding. Met horten en stoten reed ik over dat terrein heen en toen begon tot overmaat van ramp de voorruit te beslaan. Geen idee waar de blower zat dus ik zag ook de bordjes ‘uitgang’ niet meer. Ik heb daar heel wat rondjes gereden.”

Dit verhaal heeft een hoog ‘Mr. Bean’ gehalte.

 ”Zo voelde het wel. En des te belachelijker dat niemand het heeft gezien. Maar goed, toen was ik buiten en toen dacht ik ‘en nu?’.”

Je had geen plan de campagne voor het geval het zou lukken?

 ”Nee, nooit gedacht dat ik zover zou komen. Ik heb serieus overwogen om met dat gevaarte naar Den Haag te rijden en hem bij de minister af te leveren maar dat risico was me wat te groot. Dus ik heb hem een paar honderd meter verderop op een parkeerplaatsje gezet, ook van defensie. Pas na ruim een week hebben ze hem opgehaald en zich nooit afgevraagd hoe hij daar terecht was gekomen.”

Totdat het op televisie kwam en heel Nederland het erover had.

“Ja. Op zich is undercover vuurwapens kopen gevaarlijker dan een legertruck stelen. Maar dit was echt een kwajongensactie. Iedereen was hier verbijsterd over. Inclusief ikzelf.”

Wat wilde je worden toen je klein was?

“Dit. Journalist. En dan moest het ook nog ergens over gaan. Ik las boeken van undercoverjournalist Günther Wallraff en dacht ‘dit wil ik ook’.”

Waarom ben je niet vanaf het begin af aan undercover gebleven? Ook voor je publiek? Dan had je dit tot het einde der dagen kunnen blijven doen zonder die rare vermommingen.

“Ik heb altijd gedacht dat ik het maar één jaar zou doen…”

Weet je zeker dat het geen ijdelheid is?

“Nee. In het begin heb ik het er met SBS over gehad. Donal Macintire, die bekende undercoverjournalist van de BBC, heeft zich ook vanaf meet af aan bekend gemaakt en dat is omdat hij staat voor zijn journalistieke verhaal, net als ik. Bovendien wil ik niet als een mol leven. Ik heb niets te verbergen. Als ik het zelf niet kan doen, doen collega’s het voor me. Maar laatst stond ik zelf nog met een nepbommetje bij het vliegtuig van de koningin.”

Is bij jou een uitzending eigenlijk wel geslaagd als er géén Kamervragen over worden gesteld?

“Ik vind het wel belangrijk dat als je iets aantoont, er dan ook maatregelen worden getroffen. Er zijn al wetten veranderd, naar aanleiding van mijn programma.”

Zoals?

“Seks met dieren mag in dit land niet meer.”

Door toedoen van Alberto Stegeman?

“Onder meer. Kinderprostitutie wordt nu meer aangepakt dan daarvoor. Daarvan weet ik zeker dat ik er iets mee te maken heb gehad.”

Is dat een drijfveer. Dingen in beweging zetten in Den Haag?

“Niet als je zo’n undercoveroperatie ingaat. Dan wil je puur het onrecht laten zien. Maar meteen daarna wil je ook graag dat daar iets mee gebeurd en dat je serieus genomen wordt door de mensen die er iets aan kunnen veranderen. Ik wil geen roepende in de woestijn zijn.”

Waarin verschil je van Peter R. de Vries?

“Hij is een boevenpakker. Ik ben een journalist die misstanden blootlegt.”

De Peter de Vriesen, Willibrord Frequins en Pieter Stormsen van deze wereld hebben enorme ego’s. In hoeverre speelt het ‘kijk mij eens’ deel mee bij jou?

“Valt mee. Als ik mijn ego zou willen oppoetsen zou dat beter kunnen met een ander soort programma. Bij een undercover programma kom je niet tot de kern van dingen waarbij je de onderste steen boven haalt, als je niet vanuit je binnenste wordt aangedreven.”

Het heilige vuur?

“Ja, dit soort programma’s worden nogal eens onderschat. Dat vind ik niet erg, het gaat me erom wat je uiteindelijk kunt laten zien. Maar het duurt echt heel lang voordat je beet hebt en het belangrijkste is dat je, als je aan het onderzoeken bent, niet te snel stopt. Dat je niet afhaakt voordat je tot de kern van de zaak bent doorgedrongen. Vooral met de wat zwaardere onderwerpen, dat je er nét niet bij kunt, heb je een lange adem nodig. Het is altijd ’s avonds en in de weekends, je bent er dag en nacht mee bezig. Zo ver ga je niet alleen maar voor je ego. Bovendien: moet je zien hoe ik er de halve tijd bijloop: ik zie er niet uit. Dan weer met raar rastahaar. Ik heb ook een half jaar met pikzwart haar rondgelopen waar ik echt oerlelijk van werd.”

Wat is je meest krankzinnige uitdossing tot nu toe?

“De rastapruik. Die was extreem lelijk en slecht. Ik heb bij mensen thuisgezeten, op de bank, met dat ding op mijn hoofd en dan ging ik ook een beetje anders praten en dan dacht ik bij mezelf ‘welke mongool trapt hierin?’.

Da’s knap. Mensen kunnen overtuigen terwijl je er zelf niet in geloofde.

“Ja hè? Die pruik was blijkbaar zo slecht dat hij geloofwaardig werd. Toen eenmaal een aantal mensen er was ingetrapt, nam mijn zelfvertrouwen toe en ging ik ook in mezelf geloven. Bovendien wist ik ook wel hoe ik me moest gedragen als ik bijvoorbeeld met een drugsdeal bezig was. Wanneer ik wel en wanneer ik niet mijn naam moest geven. Hoe ik met mijn telefoonnummer om moest springen. Je bent meer dan alleen je vermomming.”

Heb je zo’n rijk drugsverleden dan? Dat je weet hoe je met dat soort figuren moet omspringen?

“Nou, nee, helemaal niet. Dat wist ik in het begin ook helemaal niet.”

Dus je hebt ook blunders gemaakt?

“Ik moest echt wel groeien in mijn rol. Eigenlijk hebben de criminelen me op weg geholpen om het programma beter te maken, ze hebben me geleerd hoe die wereld eruit ziet. Wist ik veel waar ik een pistool moest kopen. Maar als ik nu op zoek ga, heb ik binnen een paar uur een pistool gescoord.”

Ben je wel eens ontmaskerd?

“Ja, dat is wel voorgekomen. Eén keer had ik een ontmoeting met een vent die had op een oneerlijke manier voor miljoenen aan adresgegevens verkregen. Ik had een pak aangetrokken zodat ik eruit zag als een directeur. Hij liep op me af vanaf een afstand en toen hij me goed zag, liep hij terug. Vlak voordat hij wegreed, deed hij zijn raampje open en zei hij ‘ik trap hier niet in maar succes met je programma’. Hij was niet boos maar had iets van ‘aan m’n hoela’.”

En hoe voelde dat?

“Ja, kut. Balen. Er zit dan al heel veel tijd in. Ik dacht daarna nog ‘stom, ik had gewoon ’s avonds moeten afspreken’.”

Als je op die manier was betrapt tijdens een wapendeal, had het wel eens slecht met je af kunnen lopen.

“Ik heb echt wel van dat soort momenten gehad. Achteraf denk ik dan ‘o jee, dat was best link’”

Wat was je angstigste moment?

“Ik heb wel eens vuurwerkbommen gekocht van een kerel op een parkeerplaats. We hadden afgesproken op een station in Lelystad. Daar stapte hij uit en ik ook en hij zei ‘rij maar achter me aan’. Ik reed achter hem aan en we kwamen op een verlaten polderweggetje. In de achteruitkijkspiegel zag ik dat er achter mij ook auto’s aan kwamen rijden. Toen dacht ik even dat ik in de val werd gelokt. Ik ben doorgegaan en het bleek niet zo te zijn.”

Heb je iets bij je om je te beschermen?

“Nee, mijn camera is mijn wapen. Meer heb ik niet.”

Maar die kunnen ze toch gewoon van je aftrekken nadat ze je zielloze lichaam in de sloot hebben gegooid?

“Dat kan. Maar als je daar te veel over gaat nadenken, werkt het niet meer.”

Houdt het niet een keer op? Al die beerputten openbreken?

“Dat zou je denken maar dat is niet zo. Er is heel veel shit in de wereld waar politie en justitie tekort schiet. Of omdat ze het niet weten of omdat ze er niet bij kunnen komen. Ik ben in al die jaren dat ik undercover werk nog nooit een politieagent tegengekomen.”

De Marokkaans/Nederlandse stadsdeelraadvoorzitter van Slotervaart Ahmed Marcouch (40) brandt een toorts voor homocafé’s in moslimwijken, voor de vrouwenemancipatie maar ook voor Islamlessen op openbare scholen en voor Moskeeën met minaretten. Toch een milde vorm van Islamisering?  “Nee! Ik ben absoluut tegen Islamisering.”

Foto: Clemens Rikken

Twee uitspraken van u in de media: er moet een homocafé in de Amsterdamse moslimwijk Slotervaart komen én een burka in de klas moet kunnen. Waar is de rode draad?

 ”Die is er. Ik ben overigens verkeerd geciteerd wat betreft de burka. Ik vind dat een burka niet op school hoort maar ik vind ook dat je een kind per definitie geen onderwijs mag weigeren. Dus moet je een dialoog aangaan met zo’n gezin. Persoonlijk ben ik beslist niet voor het dragen van een burka.”

Er staat ook nergens in de Koran dat vrouwen onder een lampenkap moeten lopen toch?

 (Grinnikt) “Het kledingsstuk past niet in de context van onze samenleving en hoe wij met elkaar omgaan. Het is een Afghaans ding dat hier terecht is gekomen en ik vind dat we zoveel mogelijk vrouwen en meisjes zodanig bewust moeten maken dat ze dat soort dingen niet dragen. Aan de andere kant is het de keuze van het individu om dat te doen.”

Een homocafé in een moslimwijk? Is dat niet vragen om moeilijkheden?

 ”We moeten even terug naar de rode draad. Ik heb een visie op het integratievraagstuk en ga daarbij de taboeonderwerpen, zoals homoseksualiteit, niet uit de weg. Er zijn veel moslims in Nederland en moslims en islam horen bij de Nederlandse samenleving. We moeten niet doen wat Wilders doet; ze ontkennen en liefst deporteren. Dat is niet het soort beschaving dat we zijn. Dus zeg ik: moslims; wees welkom in onze samenleving maar realiseer jullie dat wij een aantal verworvenheden hebben in dit land, onder andere de vrouwenemancipatie en de homo- en lesbienne emancipatie, waar we niet op gaan afdingen. En dus pakken we de intolerantie, ook die achter de voordeur, aan.”

Met harde hand?

 ”Ja, ik vind dat je daar heel helder in moet zijn. We moeten niet zeggen tegen de homo’s: Blijf nog even twintig jaar in de kast want er is een groep die nog niet klaar voor jullie is. Onzin. Homoseksualiteit is een mensenrecht. Intolerantie jegens hen wordt aangepakt. Ik vind ook dat Minister Rouvoet van de ChristenUnie de homofobie binnen zijn kringen aan de kaak moet stellen en daar leiderschap in moet tonen. Het is een slecht voorbeeld voor de nieuwe religieuzen in Nederland dat christelijke leiders homofobie in Christelijk scholen nog steeds tolereren.”

Gelooft u echt in een totale integratie?

 ”Ja. Migranten zijn belangrijk voor onze samenleving. Daarmee zeg ik niet dat je migratie niet moet reguleren. Je moet eisen stellen. Migranten moeten de Nederlandse taal leren en ze moeten werken. Plus ze moeten een emotionele binding krijgen met dit land. Ik zeg vaak tegen genaturaliseerde migranten die ik een naturalisatiecertificaat uitreik dat ze een rationeel Nederlander moeten zijn, dus hun rechten en plichten hebben maar dat ze ook emotioneel Nederlanderschap moeten ontwikkelen. Daarmee bedoel ik niet dat ze blind nationalistisch moeten worden maar dat ze zich verbonden moeten voelen met het lot van dit land. De arrangementen. De zorginfrastructuur, de verzorgingsstaat, het onderwijs, de veiligheid, dat komt niet uit de hemel vallen. Dat is iets dat wij met z’n allen moeten organiseren en waar we ons verantwoordelijk voor moeten voelen. Die eisen stellen we aan autochtone Nederlanders maar dus ook aan nieuwe Nederlanders.”

Spreekt hier een realist of een idealist?

 ”Ik heb een droom en die heeft een lange adem nodig. Als ik hier door de wijk loop, heb ik veel stevige debatten op straat. Moslims komen op me af met woede en emoties, ze begrijpen niet dat ik het opneem voor homoseksuelen. Dat hoort niet bij het moslim zijn vinden ze. Op zo’n moment heb ik intense, oprechte gesprekken met hen over homoseksualiteit zoals ik die nog nooit eerder heb gehad. Het is mijn taak het bespreekbaar te maken. Zodat ze erover gaan nadenken. Hier in Nederland heeft men geleerd om over taboes te spreken en zo is de homo-emancipatie tot stand gekomen. Wat maakt nou Nederland als klein land zo krachtig, mooi en aantrekkelijk? Dat is niet alleen maar het geld. Dat is ook de manier waarop wij onze samenleving hebben georganiseerd. Zoals de PVV bijvoorbeeld omgaat met de vrijheid. Dat toch geen partij voor de vrijheid meer? Zij doen teniet waar onze voorouders in Nederland voor hebben gestreden en wat we hebben opgeschreven in de grondwet. Die grondwet belooft grondrechten als godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting en daar moet je voor opkomen. Maar wel voor iedereen. Niet voor de ene groep wel en voor de andere niet. Dan maak je van onze beschaving een karikatuur…”

Ben u pratend geboren? Ik krijg er geen speld tussen…

(Lacht) “Ik heb geleerd dat je journalisten zo weinig mogelijk vragen moet laten stellen…

Ik heb nog een paar puntjes. Islamles op openbare scholen. Waarom?

“Ik vind dat als je sterke Nederlandse identiteiten wil ontwikkelen in dit land, je mensen hun roots niet moet laten verloochenen. Of dat nou religie is of je cultureel erfgoed, dat hoeft niet in de weg te staan van goed Nederlanderschap. Ik vind het ook helemaal geen probleem als Marokkaanse Nederlanders zich Marokkaan noemen. Of Marokkaanse Amsterdammer. Het is geen scheldwoord. Je mag nooit van iemand eisen dat hij zijn wortels totaal afsnijdt. Bovendien ding je daarmee af op een krachtige persoonlijkheid. We hebben krachtige, trotse burgers nodig die in het reine zijn met zichzelf en zich niet aangevallen voelen. Zowel een moslim als een homo als een lesbienne moet haar identiteit niet hoeven te verloochenen.”

Dus allemaal verschillende identiteiten in een piepklein, overbevolkt landje…dat vereist nogal wat tolerantie…

“Ja, maar boven al die identiteiten hebben we een gemeenschappelijkheid. Onze samenleving, ons Nederlanderschap.”

Is tolerantie aan te leren?

“Dat is een kwestie van opvoeden. We moeten elkaar blijven aanspreken op elkaars gedrag, op dingen die ons dwarszitten. Op een beschaafde manier. Zoals dat ook gaat in een liefdesrelatie. Eisen aan elkaar stellen, elkaar laten weten wat we wel en niet prettig vinden.”

Maar hoort islamles thuis op een openbare school?

“Ik vind sowieso dat we kinderen moeten leren over de maatschappij en ook over verschillende religies. Nu zie ik in mijn wijk elk weekend kinderen naar Koranscholen gaan omdat de behoefte groot is bij hun ouders om hen dat mee te geven. Ze krijgen les in slechte omstandigheden en die lessen sluiten absoluut niet aan op het onderwijs dat ze doordeweeks krijgen. Daarmee deel je zo’n kind in tweeën.”

Bent u voor een milde vorm van Islamisering?

“Helemaal niet! Ik ben absoluut tegen Islamisering! Ik ben erop uit kinderen zo op te voeden dat ze een Nederlands burgerschapszin hebben zonder hen het gevoel te geven dat ze er niet bij horen zodra ze roepen dat ze moslim zijn. Je kunt heel goed een Nederlandse moslim zijn. Mét je vijf gebeden, met je ramadan, dat zijn privé zaken. Anderen gaat vijf keer per week naar de sportschool, of eten alleen maar sla, of doen yoga. We willen toch geen overheid die tegen jou zegt ‘je mag niet meer naar de sportschool’?  Of die zegt ‘als je naar de sportschool gaat ben je een slecht Nederlander?’”

U heeft laatst geprobeerd twee criminele Marokkaanse broers uit te zetten naar Marokko…

“Dat hadden ook twee Joegoslaven kunnen zijn. Mijn pleidooi is dat ik het niet acceptabel vind dat een persoon met een verblijfsvergunning, dus geen Nederlands staatsburger, ’s ochtends met de politie ligt te rollen omdat hij net een overval heeft gepleegd en bij wijze van spreken ’s avonds bij het loket van de vreemdelingendienst een welkomststempeltje krijgt. Ik vind dat wanneer een verblijfsvergunning wordt toegekend of verlengd, men moet kijken of diegene zich gedraagt in de maatschappij.”

Dat gebeurt nu helemaal niet?

“Kennelijk niet. Je kunt hier een boekwerk van proces verbalen aan criminaliteit verzamelen en bij het loket van IND gewoon toegelaten worden. Ik vind dat niet acceptabel. Ik baalde er ontzettend van dat het IND (Immigratie en Naturalisatiedienst, red.) haar administratie kennelijk niet op orde had waardoor die uitzetting niet door kon gaan.”

Ik zag op uw bureau een boek over Barak Obama liggen. Is die man een voorbeeld voor u?

“Ik vind hem zeer inspirerend. Hij spreekt ook graag iedereen aan op hun gezamenlijke verantwoordelijkheid. We moeten het samen doen. In gesprek blijven met elkaar.”

Hallo allemaal,

Ik ben natuurlijk helemaal geen theater recensent maar als ik iets zie wat ik echt fantastisch vind, doe ik gewoon even net alsof. Waar is zo’n website anders voor?

Eva Crutzen, dames en heren. Tweeëntwintig lentes jong, net klaar met haar theateropleiding, had een solo voorstelling in elkaar geflanst. Ik liet me door een goede vriendin meesleuren naar die voorstelling en had echt geen idee waar ik naar ging kijken. Nul verwachtingen. Nou, als dan iets echt heel goed is, komt dat écht aan. Wat is deze vrouw goed! Slechts 1.60 hoog, een gezicht als een engeltje, prachtig klein lijfje, en dat gíng me daar toch los op dat podium. Wat een performer! De voorstelling ‘Imparfait’ werd vertoond in een klein theatertje in Amsterdam west maar ik vond het al meteen zonde. Dit hoorde thuis in een groter theater, voor veel, veel meer mensen.
In een bijzonder humoristisch (zelf) geschreven programma sleurt deze Eva Crutzen je door het heikele parcours der liefde heen (tell me about it!). Ze doet dat met zelfspot (wat is het toch heerlijk als mensen dat hebben), prachtige liedjes en een power die zo nu en dan aan die van Wende Snijders doet denken. Maar daar houdt de vergelijking op. Eva heeft een compleet eigen, stijl, superorigineel en altijd ontwapenend. Je houdt echt van haar. En hoe gek ze ook doet, ze blijft ook nog eens in alle gevallen beeldschoon (terwijl dat toch niet van alle comédiennes gezegd kan worden). Ze is subtiel en pijnlijk trefzeker in haar observaties van diverse stadia waarin relaties zich kunnen bevinden. Verliefdheid, sleur, afscheid, aantrekking, afstoting, bindingsangst, verlatingsangst, verraad. Maar nooit zwaar, constant met een lichte tred erdoorheen, zo nu en dan een flinke mokerslag uitdelend aan het publiek. Echt indrukwekkend. In één uur heeft ze me tranen bezorgd van het lachen en van ontroering. Ik hoop echt dat theater- of televisiemakers deze keer niet zitten te snurken en deze vrouw heel snel een one woman show geven. Ze kan het echt!